Kandan Alzheimer Testi Mümkün!

İçerik Yazarı: Safiye Rabia Yıldız

Editör: Ayşe Bayram

Tasarım: Sudenaz Şencan

Bilişsel kayıplara, günlük yaşam aktivitelerinde bozulmaya ve davranışsal değişikliklere yol açan Alzheimer hastalığı, bu zamana kadar hep yaşlılıkta bir anda ortaya çıkan bir hastalık olarak görüldü. Hastalıkta önce semptomlar ortaya çıkar sonra da çeşitli testler yapılarak tanısı konurdu. Peki biri size 10 yıl önceden bile Alzheimer’a yakalanma ihtimalinizi söylese ne düşünürdünüz?

Alzheimer hastalığında yapısı değişerek anormal hale gelen tau proteinlerinden oluşan P-tau217, kan-beyin bariyerini nispeten kolay geçerek kana ulaşır. Bu nedenle kanda ölçülen P-tau217 düzeyi, beyindeki Alzheimer'a bağlı değişiklikleri gösteren önemli bir biyobelirteç olarak kullanılır. Bu belirteç, beyindeki amiloid-beta birikimine en hassas tepkiyi veren ve doğruluk oranı %90’nın üzerinde olan bir parametredir.

Mass General Brigham liderliğinde Kuzey Amerika, Japonya ve Avustralya’da yaşları 50-90 yaş arası değişen Alzheimer hastalığı bulunmayan yaklaşık 2.700 sağlıklı birey ile eş zamanlı kohort çalışması yapıldı. Ortaya konan veriler sonucu kandaki P-tau217 biyobelirteci seviyesi, sağlıklı olan bireylerde oldukça yüksek çıktı. Araştırmacılar, çalışma sonucunda 10 yıl içinde Alzheimer’a yakalanma riskini %78 ve 5 yıl içindeki riski %38 olarak bulguladılar.

Dr. Reisa Sperling, henüz hiçbir şikayeti olmayan yaşlı bireylerde bu testin rutin önermeye girmediğini belirtti. Çünkü test pozitif çıksa da çıkmasa da şu an geliştirilmiş bir tedavi planı olmadığından verilen öneriler aynı olacak. Lakin bu araştırma ile erken dönem tedavi çalışmalarında hız kazanılacağı öngörülüyor. Bu sayede ilerleyen dönemlerde erken tanı ve tedavi ile Alzheimer hastalığının tedavisinin mümkün olacağı tahmin ediliyor.