Beynin Yaşlanmasına Karşı Yeni Bir Umut: TIMP2 Proteini

İçerik Yazarı: İrem Doğruoğlu

Editör: Ayşe Bayram

Tasarım: Sudenaz Şencan

Mikroglialar, beyindeki bağışıklık hücreleri olarak bilinir ve hasarlı veya gereksiz hücresel materyallerin ortadan kaldırılmasına yardımcı olurlar. Sinir bağlantılarının korunmasında ve beyin dokusunun dengesinin sürdürülmesinde de önemli rol oynayan mikrogliaların yaşlanma sürecinde çalışma biçimleri değişebilmektedir. Bu süreçte hücrelerin daha fazla iltihaplanma eğilimi göstermesi ve beyin dokusundaki atıkları temizleme yeteneklerinin de zayıflayabilmesiyle nöroinflamasyon ve bilişsel işlevlerde bozulma meydana gelebilmektedir.

Son yapılan çalışma ile bilim insanları, TIMP2 (Doku Metalloproteinaz İnhibitörü 2) adlı bir proteinin eksikliğinin mikrogliaların atık temizleme yeteneklerini azalttığı, iltihaplanma ve hücresel stres belirtilerini artırdığını gözlemlediler. Araştırmada, TIMP2 proteinin verilmesinin yaşlanmayla birlikte işlevleri bozulan beyin bağışıklık hücrelerini yeniden daha sağlıklı bir duruma getirebileceği ve bu değişimleri tersine çevirdiği ortaya kondu.

Mount Sinai'deki Icahn School of Medicine araştırmacıları, yaklaşık 20 aylık yaşlı farklı fare modelleri ile yaptıkları deneylerde farelere TIMP2 uygulanması, mikroglialarda iltihaplanmayla ilişkili durumları azaltırken hücresel atıkların temizlenmesini ve koruyucu işlevlerle ilişkili bazı özelliklerin güçlenmesi bulgulandı. Elde edilen bulgular, TIMP2'nin yaşlanmayla bozulan mikroglial işlevlerin yeniden düzenlenmesinde rol oynayabileceğine işaret etti. Önceki çalışmalarda, proteinin genç hayvanlarda daha yüksek seviyelerde bulunduğu ve yaş ilerledikçe kandaki miktarının azaldığı gösterilmişti. Yapılan yeni çalışma ise bu proteinin yaşlanan beyindeki mikrogliaların işleyişini de etkileyebileceğini gösteriyor.

TIMP2'nin bir başka işlevinin, gençlikle ilişkili sistemik faktörler ile beynin bağışıklık sistemi arasındaki bağlantıya yeni bir boyut kazandırmak olabileceği düşünülüyor. Yapılan araştırmalar, TIMP2 proteininin yaşlanan beynin bağışıklık sistemini yeniden düzenlemede önemli bir rol oynayabileceğini gösteriyor. Bulgular umut verici olsa da TIMP2'nin insanlarda güvenli ve etkili bir tedavi olup olamayacağının anlaşılması için gelecekte daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulacaktır.