Dijital İkiz Teknolojisiyle Tıpta Kişiselleştirme Devri!

İçerik Yazarı: Berra Dilsizler

Editör: Ayşe Bayram

Tasarım: Sudenaz Şencan

Geçtiğimiz günlerde John Hopkins Üniversitesi tarafından New England Journal of Medicine dergisinde yayımlanan bir çalışmada hastanın kalp yaralarını ve elektriksel iletim bozukluklarını kopyalayan kişiye özel tasarlanmış “dijital ikiz” teknolojisini bilim dünyası ile buluştu.

Ventriküler taşikardi (VT), kalbin alt odacıklarının yani ventriküllerin çok hızlı ve düzensiz çalışmasıdır ve ölüme kadar gidebilmektedir. Ani kalp ölümlerinin çoğundan sorumlu olan bu problem Amerika’da yılda yaklaşık 300.000 ölüme sebep olmaktadır. VT tedavisi olarak kullanılan yöntem olan ablasyon, kasık damarından girilerek kalbe ulaşılıp sorunlu bölgenin belirlenmesi ile gerçekleşmektedir. Bu tedavi halihazırda uygulanmakta olsa da bu işlemde problemli bölgeyi bulmak hem zor hem uzun sürmekle birlikte VT’nin tekrar etmesi riski de yüksek.

Bu yeni teknolojide her hasta için MRI çekiliyor ve hastanın karıncıklarının 3D modeli oluşturuluyor. Modelde dijital kalbe farklı noktalardan sanal elektrik şokları verilerek tüm yapısal bozukluklar işleniyor ve o hastaya özgü oluşabilecek olası tüm VT senaryoları test ediliyor. John Hopkins Üniversitesi’ndeki ekipler tarafından geliştirilen özel algoritma ile dalga yayılımı bir akış ağı olarak algılanılıyor ve akışı bozacak ya da durduracak en küçük doku parçası otomatik olarak belirleniyor.

Hedef bölgeler belirlendikten sonra operasyonu yapan doktor, sanal kalpten gelen lezyon haritasını ameliyat sırasında kullanılan navigasyon sistemine aktarıyor. Böylece normalde kateteri kalp içinde gezdirerek saatlerce elektrik sinyallerini haritalamak yerine kateteri doğrudan simülasyonda belirlenen hedefe yönlendirip lezyonları yerleştiriyorlar.

Geliştirilen dijital kalp simülasyonu, 10 hasta üzerinde test edildi. Bu hastaların kalpleri daha önce geçirilmiş kalp krizi sonucu ciddi hasarlıydı ve standart ilaç tedavilerine rağmen durdurulamayıp tekrarlayan VT atakları yaşamaktaydılar. Hepsinde ICD (şok cihazı) takılıydı. Bu 10 hastanın her biri için kalplerinin dijital kopyası (dijital ikiz) oluşturuldu ve buna göre ablasyon işlemi yapıldı. Ablasyon süresi ortalama 24 dakika sürdü ve işlem çok hızlı bittiği için hastaların maruz kaldığı radyasyon ve anestezi miktarı ciddi şekilde azalmış oldu.

Hastalar, işlem sonrasından yaklaşık 1 yıl boyunca takip edildi ve bu süre zarfında hastaların hiçbirinde sürekli olarak gerçekleşen bir taşikardi atağı gözlemlenmedi. 10 hastadan 8’i antiaritmik ilaç tedavisi uygulanmadan VT’den uzak kalmayı başardı. 2 hastada ise görülen kısa ataklar kendiliğinden ya da cihazlar yardımıyla saniyeler içerisinde sona erdi. Johns Hopkins Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde kardiyak elektrofizyolog olarak görev yapan Jonathan Chrispin “Artık vücuttaki gerçek fizyolojiyi taklit etmek için dijital ikizleri kullanmaya başlayabileceğimiz bir döneme geldik." diye belirtti.

Bu çalışma, kişiselleştirilmiş tıbbi teknolojilerin ileride umut vadettiğini ve özellikle çağımızın en büyük sorunlarından biri olan kalp sorunlarının bu şekilde daha hızlı ve efektif olarak çözülebileceğini kanıtlamış oldu. İleride daha fazla hasta ile büyük çaplı denemeler ve değerlendirmeler yapılması gerektiğinden bahseden Washington Üniversitesi’nden kalp elektrofizyoloğu Babak Nazer, zaman ilerledikçe bu teknolojinin hasta bakımında tutarlı bir şekilde iyileştirme sağlayıp sağlamadığını göreceğimizi söylüyor.