Dişten Göze Doğru Uzanan Yolculuk

İçerik Yazarı: Safiye Rabia Yıldız

Editör: Ayşe Bayram

Tasarım: Sudenaz Şencan

Göz, duyu organlarımız arasında en önemlilerinden birisidir. Lakin önemli olduğu kadar bir o kadar da hassas olan göz, zamanla hasara uğrayabilir. Yapılan son çalışmalar ve geliştirilen teknolojiler ile başka donörlerdense gözünüzdeki merceğe kendi donörünüz olabilirsiniz!

İnsan vücudu barındırdığı bağışıklık hücreleri sebebiyle yabancı maddeleri reddetmeye eğilimlidir. Buna karşın kendi dokusunu yabancı olarak algılamamaya programlıdır. Bu doğrultuda yapılan çalışmalarda Osteo-odonto-keratoprotez işlemi uygulamaya koyulmuştur. İşlemde son evre göz yüzeyi hastalarında görmeyi yeniden kazandırma şansı oldukça yüksektir.

Yapay mercek, canlı dokuyla kaplanması için hastanın kendi yanağının diş ve kemik dokusunun cilt altına gömülür. 3-4 ay içinde kendi damarlanmasını oluşturan mercek, çıkartılıp hastanın gözüne biyolojik protez olarak yerleştirilir. Protezin dokulara bağlanma başarısı ve sabit kalma oranı 5 ila 10 yıllık takiplerde %80-90 seviyelerinde iken görme artışı insidansı retinası ve optik siniri sağlam olan bireylerde %75-85 düzeylerindedir.

Peki, bu işlem kimlere uygulanabilir?

İşlem, kimyasal yanık sonucu görme yetisini kaybedenler, otoimmün hastalıklar sonucu korneasında hasar olan ve geleneksel kornea nakli denenmiş ama vücudu nakli reddetmiş hastalarda kullanılabilir. İşlem başarısında en önemli etken hastanın retinası ve optik sinirlerinin sağlam ve çalışıyor olmasıdır. Tabii ki işlem sonrası ömür boyu düzenli takip ve dikkat gereklidir. Düzenli bakımda protezin takiplerde 20 yıldan uzun sürelerde sorunsuz kaldığı vakalar vardır.

Her işlemin mükemmel olmayacağı gibi bu işlemde de gelişebilecek komplikasyonlar vardır. Cerrahi sonrası hastaların %50’sinde glokom yani göz tansiyonu gelişme riski görülmüştür. Aynı zamanda göz enfeksiyonları, koyulan merceğin erimesi, gevşemesi, düşmesi, retinada kanama ve yırtıklar da komplikasyonlar arasındadır. Ama ilerleyen yıllarda gelişen teknolojiyle beraber bu komplikasyonların azalacağı ve çalışmanın başarı yüzdesinin artacağı ön görülmektedir.