Ölümcül Deli Dana Hastalığı Türkiye'de Görüldü!

İçerik Yazarı: Safiye Rabia Yıldız

Editör: Ayşe Bayram

Tasarım: Zeynep Esra Uzel

Geçtiğimiz günlerde ölümcül olarak bilinen deli dana hastalığı Ankara ve Bolu'da görüldü. Deli dana hastalığı, ineklerde görülen Bovin Süngerimsi Ensefalopati (BSE) adlı beyin ve sinir sistemi hastalığından kaynaklanır. Bu hastalıklı hayvanların et veya sakatatlarının tüketilmesi, insanlarda Yeni Varyant Creutzfeldt-Jacob (vCJD) Sendromu’na neden olur.

Enfekte olan hayvanların beyin, göz ve omurilik sıvısının bulaştığı diğer bölgelerinin tüketimi sonucu insanlara geçen prion proteinleri, insanın vücudundaki normal proteinlerin yerini yıkıcı bir şekilde alarak nörodejeneratif bir hastalığa sebep olur. CJD hastalığının sporadik, iatrojenik, varyant ve genetik olmak üzere 4 nedeni vardır. Bu da hastalığın sadece enfeksiyon yoluyla oluşmadığını gösterir.

Kesin tanısı ölüm sonrası beyin dokusu biyopsisi ile sağlansa da günümüzde EEG, MRG ve farinks tonsillerinden alınan biyopsi ile prion birikimi gösterilerek bir tanı konulur. Hastalığın kuluçka süresi 40 yıla kadar uzayabilmektedir. Ancak belirtiler ortaya çıktıktan sonra hastanın yaşam süresinin genellikle 6 ila 24 ay arasında olduğu tahmin edilmektedir. Birincil semptomları sıklıkla nörolojik ve psikolojik olurken yürüme bozuklukları ve akciğer problemleri ile hasta sonrasında destek tedavilerine bağımlı hale gelir.

Hastalığın şu anda bilinen bir tedavisi veya korunma yöntemi bulunmamakta. Uzmanlar, hayvansal gıdaların mutlaka denetlenen ve güvenilir kaynaklardan temin edilmesini önermekteler. Bunun yanı sıra, enfekte hayvanların erken tespiti, hayvan yemlerinde hayvansal ürünlerin kullanılmaması, ithalat ve gıda kontrollerinin sıkı bir şekilde sürdürülmesi ile et işleme tesislerinde hijyen standartlarının yükseltilmesi hastalığın ortaya çıkmasını ve yayılmasının önleyicisi olarak görülmekte.