Bitki Zırhının Buruk Tadı: Tanenler

İçerik Yazarı: Özgür Baynal

Editör: Fatma Melike Şahin

Tasarım: Ece Kara

Doğada birçok yüksek yapılı bitki familyasında yaygın olarak bulunan tanenler, yüksek molekül ağırlıklı bileşenlerdir. Bu yüksek yapılı bitkiler içerisinde kestane, meşe ve sumak bulunur. Kimyasal yapıları değişkenlik göstermekle birlikte molekül ağırlıkları 2000 Da’a kadar ulaşabilmektedir.

Tanenler, polifenol yapısında ikincil metabolitler olup suda çözünebilen bileşiklerdir. Bitkilerin özellikle kök, kabuk, meyve, tohum ve yaprak kısımlarında bulunan tanenlerin fenotipi açık sarıdan beyaza, parlaktan mata kadar değişkenlik göstermektedir.

Tanenlerin azotsuz, polifenolik yapıda ve amorf bileşikleri bitki dokularının gelişiminde ve düzenlenmesinde rol oynar. Tomurcuk dokularında bulunan tanenlerin bitkileri donmaya karşı koruyucu etkisi vardır. Meyvelerin olgunluk düzeyi içerisinde bulunan tanen bileşenine bağlıdır.

Bu bileşenin karakteristik özelliği proteinlerle kararlı çapraz bağlar oluşturacak yeterli miktarda fenolik hidroksil grubunu içermesidir. Bundan dolayı tanen bakımından zengin olan gıdalar ağızda kuru ve büzücü bir hisle buruk bir tada neden olurlar.

Antioksidan bileşikler içerisinde en güçlü olan tanenler, karaciğer hasarında, kanser ve AIDS gibi birçok hastalığın tedavisinde etkin olma potansiyeline sahiptir. Tanenler her ne kadar bazı hastalıklara tedavi ihtimali sunuyor olsa da vücutta demirin emilimini azaltmaktadır. Bunun yanında proteinlerin daha az sindirilmesine neden olurlar. Protein, nişasta ve sindirim enzimleriyle kompleks oluşturarak gıdaların besin değerinin azaltmada etkilidirler.