İki Nobel Ödülü Bir İsme mi Ait?

İçerik Yazarı: Zeynep Baykara

Editör: Fatma Melike Şahin

Tasarım: Ece Kara

Bugünkü konumuz 2 Nobel Ödülü almış olan Linus Pauling. Peki, Linus Pauling kimdir? Linus Pauling, 28 Şubat 1901'de Portland, Oregon'da dünyaya gelmiş ve 19 Ağustos 1994'te hayatını kaybetmiş olan Amerikalı bir kimyager, biyokimyager ve barış aktivistidir.

Kimyasal bağların doğasını anlamada öncülük eden çalışmalarıyla tanınan Pauling, modern kimyanın temel taşlarını oluşturan katkılarda bulunmuştur. 1929 yılında geliştirdiği Pauling Kuralları, kristal yapıların analizi için önemli bir temel sağlamıştır.

Pauling, iki Nobel Ödülü kazanmış nadir insanlardan biridir; 1954 yılında Nobel Kimya Ödülü'nü, 1962 yılında ise Nobel Barış Ödülü'nü elde etmiştir. Bu ödüller hem bilimsel başarılarının hem de nükleer silahsızlanma konusundaki aktif mücadelesinin birer sembolüdür.

Linus Pauling'in kuantum kimyası alanındaki katkıları, kimyasal bağların doğasını anlamada devrim niteliğinde çalışmalardır. Pauling, kuantum mekaniğinin prensiplerini kullanarak atomların bir araya gelerek moleküller oluşturma süreçlerini açıklamıştır. Bu alandaki en belirgin katkılarından biri, hibritleşme kavramını geliştirmesidir.

Pauling, atomların orbitallerinin nasıl birleşerek yeni hibrit orbitaller oluşturduğunu açıklamış ve bu sayede moleküler geometriyi daha iyi anlamamıza yardımcı olmuştur. Özellikle, karbon atomunun sp³ ve sp² hibritleşme durumlarını inceleyerek, etilen gibi moleküllerin yapısını açıklamıştır.

Doğal Kimyasal Bileşimler kitabında kimyasal bileşiklerin doğal kaynaklardan elde edilme yöntemleri ve bu bileşiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri üzerine odaklanmıştır. Pauling’in en çarpıcı çalışmaları elektronegatiflik kavramını tanıtması ve moleküler biyolojinin gelişimine yaptığı katkılardır. Özellikle, DNA’nın yapısının keşfi için düzenlenen yarışta James Watson ve Francis Crick’e kıl payı kaybetmiştir.

Pauling hayatı boyunca birçok ilginç olay yaşamıştır. Örneğin, C vitamini üzerine yaptığı araştırmalarla dikkat çekmiş ve bu vitaminin sağlık üzerindeki faydalarını savunmuştur ancak bu görüşleri bilim camiasında tartışmalara yol açmıştır. Ayrıca, nükleer silahların yayılmasına karşı olan duruşu nedeniyle ABD hükümeti, onun pasaportunu vermeyi reddetmiştir.

Kişisel yaşamında ise eşi Ava Helen Pauling ile sosyal adalet ve barış konularında aktif çalışmalara imza atmıştır. Sonuç olarak, Linus Pauling sadece bir bilim insanı değil, aynı zamanda insanlık için barış arayışında kararlı bir aktivist olarak da tanınmaktadır. Onun mirası, bilimsel yeniliklerin yanı sıra sosyal adalet konusundaki duruşuyla günümüzde hâlâ etkisini sürdürmektedir.